Advertisement
Επιτέλους διεγνώσθη η αιτία της ασθένειας. Η αδυναμία των Ελλήνων δεκαπεντάχρονων να κάνουν απλές μαθηματικές πράξεις ή να κατανοήσουν ένα κείμενο οφείλεται στο γεγονός ότι όσοι συμμετείχαν στη φετινή αξιολόγηση της PISA ήσαν στη Δ΄ Δημοτικού όταν ξέσπασε η COVID-19. Αυτό τουλάχιστον διαπίστωσε ο κ. Δημόπουλος, εθνικός συντονιστής του προγράμματος. Δεν διευκρινίζει πόσοι απ’ αυτούς είχαν εμβολιασθεί και αν θα πρέπει να προσθέσουμε στις υπόλοιπες δυσάρεστες παρενέργειες του εμβολιασμού και την αδυναμία στον πολλαπλασιασμό ή τη διαφορά της μεταφορικής από την κυριολεκτική χρήση του λόγου σε μια φράση όπως «άσ’ τον να βράσει στο ζουμί του». Διότι υποθέτω ότι τα παιδιά δεν εξετάσθηκαν ούτε στον διαφορικό λογισμό ούτε στα «Ηθικά Νικομάχεια» του Αριστοτέλη. Επειδή, δε, από τον καιρό της πανδημίας έως σήμερα έχουν περάσει έξι συναπτά έτη, ο κύριος συντονιστής δεν μας εξηγεί για ποιο λόγο χρειάστηκαν τόσα χρόνια για να διαπιστωθούν οι ευθύνες της δαιμονικής πανδημίας στη φυσική ανοησία των παιδιών μας –των μισών για την ακρίβεια– και για ποιο λόγο σ’ αυτά τα χρόνια δεν έγιναν οι κατάλληλες ενέργειες για να αντιμετωπισθεί. Προφάσεις εν αμαρτίαις. Η διάγνωση θα είχε σημασία αν τα παιδιά μας στις υπόλοιπες χρονιές αντιμετώπιζαν επιτυχώς τη δοκιμασία. Ομως, το πρόβλημα είναι μια χρόνια αναπηρία της εκπαίδευσής μας. Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε ποιες θα ήσαν οι επιδόσεις στους τομείς σε 25άρηδες, 35άρηδες αποφοίτους ανωτάτης εκπαίδευσης. Πώς μπορούν να κατανοήσουν ένα κείμενο αυτοί που καλούνται να διδάξουν στα παιδιά την κατανόηση κειμένου.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνον ελληνικό. Πλην ορισμένων φωτεινών εξαιρέσεων, το αντιμετωπίζουν οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, κοινώς οι χώρες του παλαιού πολιτισμού που τις τελευταίες δεκαετίες εγκατέλειψαν τους παραδοσιακούς τρόπους μετάδοσης της γνώσης και αντιμετώπισαν τους μαθητές σαν πειραματόζωα καινοτομιών που οδήγησαν στην κρατούσα θολούρα της ημιμάθειας. Η κατανόηση κειμένου είναι το εργαλείο για την κατανόηση της πραγματικότητας. Κι αν η ελληνική εκπαίδευση πάσχει ειδικά στον τομέα αυτόν είναι ότι την κατανόηση κειμένου δεν την αποκτάς με το αγαπημένο ηρεμιστικό του ελληνικού σχολείου, την αποστήθιση. Γι’ αυτό και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί μας αρνούνται να καταλάβουν ποιο είναι το πρόβλημα. Μια ματιά στα σχολικά βιβλία φτάνει για να αντιληφθείς ότι αυτός που τα έγραψε δεν ενδιαφέρεται αν θα τα κατανοήσει ο αναγνώστης – υπάρχουν και οι εξαιρέσεις. Αυτήν την κατάσταση θα την επιδεινώσει η τεχνητή νοημοσύνη, αφού αυτή, όταν συγκερασθεί με τη φυσική ανοησία, μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική. Οι πολιτικοί αρχηγοί στη ΔΕΘ εξέθεσαν τα οράματά τους. Δεν είπαν τίποτε για την ουσία της παιδείας. Μάλλον είναι θέμα κατανόησης κειμένου.
