Η νέα κουτοπονηριά του έλληνα οδηγού

Μέχρι τώρα, η πιο εξοργιστική κουτοπονηριά και αγένεια που μπορούσαμε να σκεφτούμε ότι συμβαίνει στα διόδια ήταν η συνήθεια κάποιων εξυπνάκηδων οδηγών δικύκλων να παρακάμπτουν την ουρά, δήθεν έχοντας δικαίωμα για «προσπέραση» – και να πηγαίνουν πρώτοι στο ταμείο για να πληρώσουν, αφήνοντας πίσω τους υπόλοιπους «χαζούς» οδηγούς.

Επίσης, ήταν γνωστό ότι πολλές φορές στα διόδια υπήρχε το ίδιο φαινόμενο που παρατηρείται στο μετρό: οδηγός δικύκλου ή τετράτροχου «κολλάει» πίσω από προπορευόμενο όχημα με πομποδέκτη, ώστε να περάσουν μαζί πριν κατεβεί η μπάρα, χωρίς να πληρώσουν. Μάλιστα, αυτό κάποιες φορές γίνεται και συνεννοημένα, με παρέες που μοιράζονταν έτσι τα διόδια.

Advertisement

Οι μέθοδοι αυτές πηγάζουν συνήθως από την αντίληψη ότι υπάρχει «δωρεάν γεύμα», ότι δηλαδή αν δεν πληρώσουν αυτοί θα χάσουν οι παραχωρησιούχοι – και όχι το κοινωνικό σύνολο, που τελικά καλείται να καλύψει τους τζαμπατζήδες, όπως άλλωστε συμβαίνει (κακώς) με τη ρευματοκλοπή, την αδυναμία πληρωμής λογαριασμών κοινής ωφελείας και με πολλές άλλες περιπτώσεις.

Γενικά, επίσης, θεωρείται φυσικό από πολλούς να οδηγείς ένα όχημα αλλά να αισθάνεσαι ότι δεν έχεις καμία απολύτως υποχρέωση για τις επιβαρύνσεις που το συνοδεύουν, όπως είναι η ασφάλιση, η συντήρηση, το πάρκινγκ ή τα διόδια.

Υπάρχουν όμως και χειρότερα: Μια βόλτα σε σχετικές αναρτήσεις στο διαδίκτυο αποκαλύπτει όχι μόνο την παρασιτική αντίληψη, αλλά και την ατελείωτη ευφυΐα πολλών Ελλήνων. Πάντοτε μου δημιουργούσε απορία, γιατί ένας οδηγός (εκτός από τις περιπτώσεις που περνούν πάρα πολύ σπάνια) δεν προμηθεύεται ένα e-pass και δέχεται αχρείαστα να χάσει έστω και δέκα λεπτά από τη ζωή του περιμένοντας στις ουρές κατά τις μεγάλες εξόδους. Πιο πολλά δεν πληρώνεις, κάποτε ήταν και πιο φθηνά, αλλά με εντολή της Πολιτείας μειώθηκε για όλους το αντίτιμο (κρατήστε το αυτό).

Οι απαντήσεις είναι ποικίλες, όλες ενδεικτικές του κόσμου στον οποίο ζουν αρκετοί συμπατριώτες μας. Κάποιοι δεν θέλουν να κοινοποιήσουν το ΑΦΜ τους ή την άδεια οδήγησης και οχήματος στον παραχωρησιούχο. Αλλοι αρνούνται να βάλουν πομποδέκτη γιατί το θεωρούν εργαλείο γεωεντοπισμού και φοβούνται μήπως τους παρακολουθούν (η αλήθεια είναι ότι και εγώ, όταν προσληφθώ από την MI6, σαν τον Τζέιμς Μποντ, το ίδιο θα κάνω).

Αλλοι περήφανα δεν «υποχωρούν», πιστεύοντας ότι δεν πρέπει να πληρώνουν διόδια και γενικώς να προπληρώνουν τις διελεύσεις, διότι προφανώς έχουν υπολογίσει ότι οι τόκοι που χάνουν αν προκαταβάλουν ένα εικοσάρικο στο μηχάνημα ισοδυναμούν με τεράστια πολλαπλάσια του 0,0001 ευρώ.

Ακόμα χειρότερα, κάποιοι έχουν πειστεί ότι αν πληρώνουν στον υπάλληλο του γκισέ προκαλούν ζημιά στην εταιρεία, καθώς έτσι έχει αυξημένα έξοδα για προσωπικό – και δηλώνουν ότι σε ένα ταξίδι προτιμούν να περιμένουν επαναληπτικά στις όχι ευκαταφρόνητες ουρές προκειμένου να διατηρηθούν οι θέσεις εργασίας!

Τελευταία όμως έχει προστεθεί μια ακόμα ευφάνταστη προσπάθεια να σπάσουν οι κανόνες, εις βάρος φυσικά των υπολοίπων οδηγών. Κατά την πρόσφατη έξοδο, στα διόδια της Ελευσίνας οι λωρίδες της αυτόματης διέλευσης ήταν αφύσικα επιβαρυμένες, με το κόκκινο Χ να ανάβει διαρκώς.

Παρά τη δυνατότητα να παρακολουθείς από το κινητό ή το λάπτοπ σου τον λογαριασμό σου, ας δεχτούμε ότι είναι φυσιολογικό, από τους χιλιάδες οδηγούς, κάποιοι να ξεχάσουν να παρακολουθήσουν τη φόρτιση του e-pass και να βρεθούν χωρίς επαρκείς μονάδες. Συνήθως όμως όχι στην αρχή του ταξιδιού, αλλά στο τέλος, όταν ελπίζεις ότι έχεις αρκετές για να ολοκληρώσεις το ταξίδι σου. Εχει συμβεί παλιότερα σε όλους μας.

Ή κάποιοι άλλοι δεν έχουν τοποθετήσει τον πομποδέκτη στο παρμπρίζ – και το κρατάνε (κακώς) με το χέρι, έτσι ώστε να μην είναι σωστή η επικοινωνία του με το μηχάνημα ελέγχου. Ας πούμε, με μεγάλη επιείκεια, ότι υπάρχουν και κάποιοι που μπερδεύονται με τις λωρίδες – αν και το να μπερδεύεις οδικά σήματα δεν προβλέπεται από τον ΚΟΚ, καλύτερα να μην οδηγείς τότε. Το νέο «σπορ» όμως δεν οφείλεται σε όλα αυτά τα άδολα. Ή μάλλον τα εκμεταλλεύεται.

Τι κάνουν λοιπόν οι κουτοπόνηροι οδηγοί; Πηγαίνουν χωρίς ή με άδειο πομποδέκτη στη λωρίδα ταχείας διέλευσης. Φυσικά, η μπάρα δεν ανοίγει. Οι εταιρείες εκμετάλλευσης των αυτοκινητοδρόμων, για να διευκολύνουν την κατάσταση και να μην μπλοκάρει η ομαλή ροή της είσπραξης των διοδίων, έχουν υπαλλήλους που τρέχουν αλλόφρονες από τη μία λωρίδα e-pass στην άλλη.

Ο οδηγός μας δηλώνει αδυναμία να περάσει με το e-pass και δίνει την κάρτα του ή το αντίτιμο για να πληρώσει. Για να μην κάνει όπισθεν (που όταν έχει ουρές είναι σχεδόν αδύνατον ή τέλος πάντων εξαιρετικά χρονοβόρο) οι υπάλληλοι εξυπηρετούν όσο μπορούν πιο γρήγορα – και έτσι ο Ελληνάρας απολαμβάνει τις υπηρεσίες της ταχείας διέλευσης, χωρίς ουρές και χωρίς να έχει προπληρώσει.

Ετσι, εκβιάζει την ταχεία διέλευσή του, εις βάρος φυσικά των υπολοίπων οδηγών, που περιμένουν υπομονετικά, ενώ είναι συνδρομητές ακριβώς για να περνούν απρόσκοπτα και όσο το δυνατόν πιο γρήγορα τα διόδια!

Οπως παρατηρούν όσοι έχουν σχέση με τους αυτοκινητοδρόμους, πολλοί έλληνες οδηγοί είναι απίστευτα εφευρετικοί όταν πρόκειται να σκαρφιστούν το δικό τους «Δεν πληρώνω» ή «Δεν περιμένω, εις βάρος των άλλων». Αν ήταν το ίδιο εφευρετικοί με τη ζωή τους συνολικά, η χώρα θα ήταν σίγουρα μια Δανία του Νότου.

Και γιατί οι εταιρείες δεν μπορούν να αντιδράσουν με κάποιο πρόστιμο σε όσους ταλαιπωρούν επίτηδες τους άλλους οδηγούς; Γιατί δεν έχουν το δικαίωμα να το επιβάλουν, μη όντες αστυνομικοί. Εκτός αν νομοθετηθεί, το αντίτιμο της διέλευσης πρέπει να είναι το ίδιο για όλους.

Είναι βέβαιο ότι το φαινόμενο θα διευρυνθεί όσο γίνεται γνωστό. Υπάρχει μεγάλο ποσοστό Ελλήνων (και επισκεπτών ενδεχομένως) που είναι ευεπίφορο σε τέτοιες «τζάμπα μαγκιές» εφόσον δεν υφίστανται συνέπειες. Το έχουν δείξει πολλές μετρήσεις ψεκασμένων αντιλήψεων, αλλά και η πρόσφατη γελοιότητα με τις ουρές για διαβατήριο, αντί της «επάρατης» ταυτότητας.

Μια λύση θα ήταν να καταργηθεί η ανθρώπινη βοήθεια, να είναι τα διόδια πλήρως αυτοματοποιημένα, όπως γίνεται π.χ. σε πολλά σημεία στην Ιταλία. Μάλλον όμως τα προβλήματα θα αυξάνονταν, τουλάχιστον προσωρινά, αντί να μειωθούν. Αν και μπορεί πολύ σύντομα αυτό να είναι η διάδοχη κατάσταση.

Μια άλλη λύση για τη νέα κουτοπονηριά του έλληνα οδηγού θα μπορούσε να είναι η ακόλουθη: Να επανέλθει σε όλες τις οδούς (σε κάποιες ισχύει) μια (γενναία αυτή τη φορά) έκπτωση σε όσους γίνονται συνδρομητές του e-pass, ώστε να υπάρχει τουλάχιστον ένα οικονομικό κίνητρο.

Αν και πολλοί δεν πτοούνται ούτε από αυτό, θα βοηθούσε τουλάχιστον να ξέρει ο παραβάτης της προτεραιότητας ότι θα πληρώσει αρκετά ακριβότερα από όσους είναι νόμιμα στη λωρίδα ταχείας διέλευσης. Θα ήταν και ένα λογικό αντάλλαγμα παροχής στους συνεπείς οδηγούς για την ολοένα και μεγαλύτερη προκαταβολή των διελεύσεων.

Ενα νέο εκπτωτικό πρόγραμμα, όμως, δεν βρίσκει ευήκοα ώτα σε κάποιες από τις εταιρείες, μετά τη συνολική μείωση των διοδίων με τη νέα σύμβαση τον Οκτώβριο του 2024. Αν και απολύτως επιθυμητή, η εξομοίωση προς τα κάτω είχε τελικά παρενέργειες για τον πολίτη που δεν παραβιάζει την προτεραιότητα και δεν καταφεύγει σε κουτοπονηριές. Με αυτόν τον τρόπο η ασυνέπεια επιβραβεύεται, έστω και εμμέσως.

Και έτσι, ο απείθαρχος και ασυνείδητος εαυτός μας θα συνεχίσει να ψάχνει να σπάσει με κάθε τρόπο τους κανόνες, εις βάρος των υπολοίπων. Χωρίς κόστος…