Με ένα ακόμη βιβλίο του, ο χαλκέντερος ερευνητής της οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας των Κυθήρων Νίκος Π. Γλυτσός προσθέτει πολλά στις γνώσεις μας για το τι ήταν το νησί μας στο πρόσφατο παρελθόν, τι πέρασε και πού βρίσκεται.
Στο βιβλίο του αυτό που επιγράφεται «Ζωή και πολιτισμός δύο αιώνων στο νησί των Κυθήρων» περιλαμβάνονται 40 άρθρα όλα δημοσιευμένα στην εφημερίδα αυτήν εδώ. Το να προσπαθήσουμε να περιγράψουμε το περιεχόμενο του βιβλίου είναι μάταιο, αφού οι τακτικοί μας αναγνώστες το γνωρίζουν πολύ καλά, αφού λίγοι ήταν αυτοί που δεν είχαν διαβάσει όλα του τα άρθρα. Έτσι, δεν θα επιχειρήσουμε εδώ μία ακόμη παρουσίαση του περιεχομένου του.
Θα θυμηθούμε όμως ένα περιστατικό που είχε τη σημειολογία του και έγινε, αν δεν μας απατά η μνήμη μας, σε ένα από τα επιστημονικά συνέδρια που είχαν γίνει στο νησί μας. Εκεί, είχε ακουστεί, ότι οι πνευματικοί μας ταγοί οφείλουν να γράψουν για όλα όσα αφορούν τη μετάβαση από το μεταπολεμικό κλίμα της φυγής των νέων προς τη μετανάστευση και στην ανέχεια όσων έμειναν πίσω. Γιατί το θυμηθήκαμε; Γιατί όλοι όσοι θελήσουν να μάθουν για τα δύσκολα αυτά χρόνια, που ο συγγραφέας τα επεξέτεινε με τη διεισδυτική επιστημονική του ματιά και την εξαίρετη πένα του, σε ιστορία δύο αιώνων, που έφεραν τα Κύθηρα στο σήμερα, δεν θα χρειάζονταν απολύτως τίποτε άλλο για να τα κατανοήσουν όλα.
Και, για να πούμε με ευθύτητα αυτό που πράγματι πιστεύουμε, είναι ότι κείμενα και αναλύσεις, όπως αυτά αδικούν τους συγγραφείς τους, αφού πλέον το αναγνωστικό κοινό έχει περιοριστεί σε επίπεδο, ποσοτικά και ποιοτικά. Δυστυχώς αυτή είναι η αλήθεια. Και όσοι έλεγαν ότι τόσα χρόνια: -«Μα αυτά δεν μας τα είπε κανείς και δεν τα ξέραμε», πρέπει να δουν τι διαβάζουν και από πού ενημερώνονται. Γιατί, ας μην κοροϊδευόμαστε, η συντριπτική πλειοψηφία σήμερα, ρίχνει μία ματιά στο διαδίκτυο και, χωρίς να σχολιάσουμε τι διαβάζουν, γυρίζουν έχοντας μία σφαιρική γνώση για ….ασχολίες ασήμαντων αργόσχολων, για τσακωμούς περί αθλητικών και πολιτικών πραγμάτων και….τέλος. Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι όσοι αντιστέκονται πρέπει να σταματήσουν να γράφουν και να διαβάζουν. Εξάλλου, πάντα λίγοι ήταν….Γι΄αυτό αγαπητέ Νίκο μη σταματάς. Τώρα που εισέρχεσαι στη δέκατη δεκαετία της γόνιμης πορείας σου, συνέχισε. Ανθρώπους σαν και σένα και τα γραφτά σου τα έχουμε ανάγκη όλοι μας. Κάποτε ίσως τα εκτιμήσουν και όσοι τότε θα τα γνωρίσουν για πρώτη φορά.
Εμμ. Καλλίγερος
Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Ιουλίου – Αυγούστου 2026