ΤΟ ΕΠΩΝΥΜΟ ΛΙΑΝΟΣ

Επώνυμο με μικρή διάδοση, από το οποίο πήρε το όνομά του ο οικισμός Λιανιάνικα.

Το επώνυμο προέρχεται από παρωνύμιο, που έχει σχέση με σωματικά χαρακτηριστικά. Λιανός είναι ο αδύνατος, ο ισχνός, ο λιπόσαρκος, άλλως ο λιγνός. Το επώνυμο είναι συνηθισμένο σε όλη την Ελλάδα. Και στα Κύθηρα οφείλεται σε παρωνύμιο. Η πρώτη ένδειξη ότι προέρχεται από παρωνύμιο ανιχνεύεται στην παράδοση που αναφέρει ότι το χωριό Λιανιάνικα πρωτοκατοικείται από το μεγαλοκτηματία Λιανό.1 Είναι γνωστό ότι στους μεγαλοκτηματίες της περιοχής ανήκει η οικογένεια Πρινέα, που είναι και μία από τις ελάχιστες στο βόρειο τμήμα των Κυθήρων που αναφέρονται με τίτλο ευγενείας. Η επιβεβαίωση ότι το Λιανός είναι παρωνύμιο κλάδου της οικογενείας Πρινέα έρχεται από τις απογραφές του 18ου αι. Το 1724, στην Παναγία στα Γιωργάδικα, απογράφεται ο Jani anagnosti Genuco Liano Prinea q. Dimitri με την οικογένειά του.2 Ένας άλλος Dimitri Liano q. Panagioti3 απογράφεται τον ίδιο χρόνο στην Παναγία στα Λογοθετιάνικα (που είναι σε κοντινή συνοικία με την προηγούμενη) και αναφέρεται μαζί με οικογένειες Πρινέα. Είναι γνωστό ότι συνήθιζαν στις απογραφές να ακολουθούν την κατοίκηση και συνήθως οι άνθρωποι από την ίδια οικογένεια κατοικούσαν σε οικίες που ήταν κοντά η μία στην άλλη. Η επαλήθευση όμως της σχέσης του Λιανός με το Πρινέας γίνεται με σύγκριση της απογραφής του 1721. Στην ίδια ενορία με τον πρώτο από τους παραπάνω αναφερόμενους εντοπίζεται ο ίδιος ως Anagnosti Prinea.4 Στην απογραφή του 1724 το «αναγνώστης» γράφεται με πεζό, κάτι που δεν πρέπει να είναι τυχαίο, καθώς πρόκειται για το εκκλησιαστικό αξίωμα του αναγνώστη και όχι για το όνομα. Αυτό φαίνεται καθαρά από την αναφορά στο βαφτιστικό Γιάννης (το Γενούκος-Γιαννούκος είναι υποκοριστικό του Γιάννης και γράφεται διευκρινιστικά). Στην απογραφή του 1721 αναφέρεται το Αναγνώστης χωρίς κανένα άλλο στοιχείο, όπως τα Διάκος, Παπάς κ.λπ., που συνηθίζονται στις απογραφές χωρίς αναφορά στα βαφτιστικά ή τα πατρώνυμα, μάλλον γιατί επρόκειτο για γνωστά πρόσωπα. Στην ίδια οικογένεια ανήκει και ο Manoli Gliano q. Giorgi5 της απογραφής του 1788. Αντίθετα, το παρωνύμιο Gligno,6 που εμφανίζεται το 1721 στα Λογοθετιάνικα να συνοδεύει το επώνυμο Κολαντζής –γι’ αυτό υπάρχει υπόνοια ότι είναι παρωνύμιο του Πρινέας–, δεν πρέπει να έχει σχέση με το Λιανός, αφού αποδίδεται Γλυνός.

Advertisement

Το 1744 στο ναό του Αγίου Θεοδώρου, στη θέση Σπαστήρας, στο Μυλοπόταμο, αναφέρεται σε επιγραφή ο Ιωάννης Λιανός,7 πιθανότατα ο ίδιος με τον Γιάννη Αναγνώστη Γιαννούκο Λιανό Πρινέα.8 Το επώνυμο συνεχίζει να εμφανίζεται στα Κύθηρα αργότερα, αλλά και στην κυθηραϊκή διασπορά. Στο Κάιρο αναφέρεται, αρχές του 19ου αι., ο Ιωάννης Λιανός9 και το 1922, στα Κύθηρα, η Βηθλεέμ, θυγ. Δημητρίου Λιανού.10 Αξίζει να επισημανθεί η συνέχεια στα βαφτιστικά. Εδώ συνηθίζονται το Ιωάννης και το Δημήτριος.

Σήμερα το επώνυμο δεν αναφέρεται στα Κύθηρα, συνεχίζει όμως να αναφέρεται στο εξωτερικό και στην Αυστραλία υπάρχουν οικογένειες Λιανού, που έχουν σχέση με το νησί. Αντίθετα, ανάμεσα στους μόνιμους κατοίκους των Κυθήρων δεν αναφέρονται πλέον άτομα με το επώνυμο Λιανός, το ίδιο δε συμβαίνει και με τη διασπορά των Αθηνών, όπου όμως, και αν ακόμα υπάρχει κάποιος που δεν έχει πλέον επαφές με το νησί, είναι δυσχερέστατος ο εντοπισμός του, αφού το επώνυμο είναι από τα πλέον συνηθισμένα σ’ όλη την Ελλάδα.

Σημειώσεις

1. Kυθηραϊκή ζωή, σελ. 322.
2. Απογραφές Kυθήρων, Β 723.
3. Ό.π., Β 944.
4. Ό.π., Α 722.
5. Ό.π., H 2028.
6. Ό.π., Α 932.
7. Χατζηδάκης – Μπίθα, Ευρετήριο, σελ. 187.
8. Βλ. σημ. 2.
9. Κυθηραϊκή Επετηρίς, Β΄, σελ. 70.
10. Κυθηραϊκή Επιθεώρησις, σελ. 249.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Τα κείμενα για τα επώνυμα και τοπωνύμια, τα οποία δημοσιεύονται εδώ, είναι τα ίδια με όσα έχουν δημοσιευθεί στα αντίστοιχα βιβλία μας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ ΕΠΩΝΥΜΑ, ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ ΕΠΩΝΥΜΑ και ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ, τα οποία έχουν εκδοθεί από την Εταιρεία ΚυθηραϊκώνΜελετών (κυκλοφορούν και στα αγγλικά από:  KytherianAssociation of Australia,  Kyhterian World HeritageFund και Kytherian Publishing and Media). Από τις αναδημοσιεύσεις εδώ απουσιάζουν συνήθως οι βιβλιογραφικές και λοιπές σημειώσεις, είναι δε ευνόητονότι για να αποκτήσει ο αναγνώστης πλήρη εικόνα για κάθε επώνυμο ή τοπωνύμιο είναι απαραίτητο να διαβάσει και τις εκτενείς αναφορές στα εισαγωγικά σημειώματα των παραπάνω βιβλίων, καθώς, χωρίς αυτά, οι γνώσεις του για το θέμα θα παραμένουν ελλιπείς.

Οι εκδόσεις στα Ελληνικά διατίθενται από την Εταιρεία Κυθηραϊκών Μελετών (βλ. στοιχεία στο σχετικό link σε αυτόν εδώ τον ιστότοπο) και στα Κυθηραϊκά βιβλιοπωλεία.