Τι γίνεται με τα όρια των οικισμών; Μία πρώτη προσέγγιση.

Άρθρο Ειδικού Συνεργάτη.

την Απρ 30, 2025

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

Το άρθρο που ακολουθεί είχε προγραμματισθεί στην έντυπη έκδοση για τον Ιούνιο, όμως η επικαιρότητα και το σοβαρό του θέματος επιβάλλει την προδημοσίευσή του.

Πρόσφατο Π.Δ. σχετικά με τις προϋποθέσεις καθορισμού ορίων σε οικισμούς δημιούργησε πολλά ερωτήματα και περισσότερες αντιδράσεις. Θέλοντας να δούμε τι συμβαίνει με τα Κύθηρα, αφού κι εδώ είχαμε πολλούς που, είτε διαμαρτυρήθηκαν, είτε ζητούσαν ενημέρωση, είτε βρέθηκαν ανάμεσα σε πληροφορίες ή θέσεις που δεν γίνονταν άμεσα κατανοητές, επιχειρούμε μία πρώτη προσέγγιση καθαρά δημοσιογραφική, αφού ρωτήσαμε ασχολουμένους στο νησί μηχανικούς, σε μία προσπάθεια να λύσουμε μερικές απορίες, καίτοι αυτό είναι αρμοδιότητα ασφαλώς των μηχανικών και των ασχολουμένων με την οικοδομή, οι οποίοι είναι σε θέση να παράσχουν περισσότερες εξηγήσεις.

Πρώτον, να αναφέρουμε ότι το Π.Δ. εκδόθηκε εν όψει της κατάρτισης των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, που επιχειρούν να θέσουν ένα τέλος στο χάος και την πολυνομία πάνω στους όρους και τις προϋποθέσεις δόμησης σε ολόκληρη τη χώρα και έπειτα από σειρά αποφάσεων του ΣΤΕ για την εκτός σχεδίου δόμηση, που άλλαξαν όσα εφαρμόζονταν με περιστασιακές, συνήθως, αποφάσεις του κράτους, που κρίθηκαν οριστικά αντισυνταγματικές. Ήδη στα Κύθηρα η διαδικασία έχει ξεκινήσει και εκείνο που προέχει είναι να οριοθετηθεί η καλή συνεργασία Δήμου-Αναδόχου για ένα σωστό για το νησί αποτέλεσμα, έχετε δε διαβάσει στο διαδίκτυο κάποια σχετικά άρθρα πάνω στο θέμα.

Δεύτερον και ιδιαίτερα σημαντικό. Έχει δημιουργηθεί μεγάλη αναστάτωση, καθώς αναφέρονται οι αρτιότητες για οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, όπως οι περισσότεροι στα Κύθηρα, όπου θα ισχύσουν νέοι κανόνες δόμησης κλπ. Εδώ όμως, στο Π.Δ., αναφέρεται ρητά ότι: «Οι διατάξεις του παρόντος θέτουν το πλαίσιο κανόνων για την οριοθέτηση του οικισμού και δεν εφαρμόζονται ευθέως από τις αρμόδιες Υπηρεσίες Δόμησης αν δεν έχει προηγηθεί η έκδοση του π.δ. οριοθέτησης του οικισμού». Επομένως θα πρέπει να αναμένεται, η έκδοση νέου Π.Δ. πριν ή ταυτόχρονα οριστικοποιηθεί το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο, δηλ. όχι νωρίτερα από μία διετία υπό τις καλλίτερες προϋποθέσεις. Ως τότε ισχύουν όσα ίσχυαν μέχρι τώρα, όσον αφορά τις άδειες δόμησης.

Τρίτον. Στα Κύθηρα έχουμε οριοθετημένους οικισμούς, αλλά (σύμφωνα με όσα μας είπαν μηχανικοί) δεν έχουμε κανέναν οικισμό χωρισμένο σε 3 ζώνες (Α. με συνεκτικό τμήμα δηλ. κέντρο του οικισμού, Β. διάσπαρτο τμήμα και το υπόλοιπο, Β1.αραιοκατοικημένο τμήμα.

Τέταρτον. Καθορίζονται, όντως, αρτιότητες όπως έχουν αναγραφεί για κάθε ζώνη και αυτό που αναφέρεται στο Π.Δ. θα εφαρμοσθεί μετά την έκδοση του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, όπως προαναφέρθηκε. Οι αρτιότητες είναι:

Για τη Ζώνη Α. α) Άρτια θεωρούνται τα οικόπεδα που έχουν ελάχιστο εμβαδόν δύο χιλιάδων (2.000) τ.μ. και ελάχιστο μήκος προσώπου δεκαπέντε (15) μ. σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.

2. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της προηγουμένης περίπτωσης, θεωρούνται άρτια τα οικόπεδα που έχουν: α) Κατά τη δημοσίευση του παρόντος: ελάχιστο εμβαδόν δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ. και πρόσωπο σε υφιστάμενοκοινόχρηστο χώρο. β) Κατά την 13.03.1981, ημερομηνία δημοσίευσης του από 02.03.1981 π.δ.: ελάχιστο εμβαδόν τριακόσια (300) τ.μ. και πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο. γ) Κατά την 25.07.1979, ημερομηνία δημοσίευσης του από 19.07.1979 π.δ. (Δ’ 401):ελάχιστο εμβαδόν εκατόν πενήντα (150) τ.μ. και πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.

Για τις Ζώνες Β και Β1 του οικισμού καθορίζεται αρτιότητα ως εξής: Άρτια θεωρούνται τα οικόπεδα με εμβαδόν αρτιότηταςαπό τριακόσια (300) τ.μ. έως δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ. και πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο ελάχιστου μήκους δέκα(10) μ.

Επομένως εδώ μένει, εκτός από τις αλλαγές ορίων, που ενδεχομένως προκύψουν με το Τ.Π.Σ. να καθοριστούν και οι παραπάνω ζώνες, όπου δεν έχουν καθορισθεί ή όπου υπάρξουν αλλαγές. Όσον αφορά τις άδειες οικοδομής ορίζεται σε μεταβατική διάταξη η εξής ρύθμιση:

Μέχρι τη δημοσίευση π.δ. οριοθέτησης οικισμού σύμφωνα με το παρόν, oικοδομικέςάδειες που έχουν εκδοθεί για οικόπεδα εντός ορίου του οικισμού ή κατόπιν αυτοψίας της οικείας πολεοδομικής αρχής, θεωρούνται νόμιμες και ισχυρές και οι οικοδομικές εργασίες που προβλέπονται σε αυτές εκτελούνται νομίμως. Επιτρέπεται η ενημέρωση και η αναθεώρηση οικοδομικών αδειών σε ισχύ ή και για παράταση ισχύος, καθώς και η έκδοση έγκρισης εργασιών μικρής κλίμακας, σύμφωνα με τους όρους δόμησης που χορηγήθηκε η άδεια.

Επομένως, και για να μην δημιουργείται πανικός, σε όποιο οικόπεδο μπορεί να εκδοθεί σήμερα οικοδομική άδεια, θα μπορεί και μέχρι την έγκριση με Π.Δ. και του Τ.Π.Σ. Εκείνο στο οποίο οι τοπικές αρχές πρέπει να δώσουν μεγάλη προσοχή είναι η έγκαιρη, σωστή και ολοκληρωμένη, με προοπτική στο μέλλον του νησιού, σύνταξη του Τ.Π.Σ. κι εκεί πρέπει να δώσει βάση ο Δήμος και να γίνουν με σύνεση και νηφαλιότητα οι αναγκαίες συζητήσεις στο Δ.Σ.

Τέλος, να αναφέρουμε ένα θέμα που δημιούργησε πολλές συζητήσεις και αφορά το αραιοδομημένο τμήμα των οικισμών (Β1), το οποίο αντιμετωπίζεται ουσιαστικά ως εκτός σχεδίου. Εκτός, λοιπόν, του ό,τι στα Κύθηρα δεν έχουμε, εξ όσων γνωρίζουμε και μάς ανέφεραν, τέτοια περίπτωση, και αυτό μπορεί να αντιμετωπισθεί με καθορισμό αρτιότητος για τη ζώνη αυτήν στα Τ.Π.Σ. ώστε να μην απαξιωθεί τμήμα της περιουσίας των πολιτών, που εμπίπτει στην περίπτωση αυτή.

Συμπέρασμα. Όπως αναφέραμε στην αρχή. Όλο το βάρος πρέπει να πέσει στη σύνταξη των Τ.Π.Σ. και, προς το παρόν, δεν φαίνεται να υπάρχουν τόσο σοβαροί λόγοι ανησυχίας, όσον αφορά το νησί μας και πάλι όμως, αρμοδιότεροιείναι οι μηχανικοί, που μπορούν να ερμηνεύσουν και να σχολιάσουν καλλίτερα τις σχετικές διατάξεις, αλλά και να συμβουλεύσουν τις αρχές να αποφευχθούν τυχόν απρόοπτα, που συχνά εμφανίζονται σε ανάλογες περιπτώσεις.