Τα ξύλινα μονοπάτια της Πορτογαλίας

Και είπε «Πάμε να προλάβουμε το ηλιοβασίλεμα». Και σταμάτησε το αυτοκίνητο και τρέξαμε προς εκείνον τον ξύλινο διάδρομο από τους πολλούς, χιλιόμετρα ατελείωτα διαδρόμων, της Πορτογαλίας. Πάντα με μαγεύουν τα ξύλινα μονοπάτια της. Το πόσο εξαιρετικά συντηρούνται, πόσο εξυπηρετούν περιπατητές, πώς υπάρχουν κατά διαστήματα στάσεις για σκιά ή ξεκούραση.

Σε κάθε επίσκεψή μου, όλο και πιο πολύ μελετάω ετούτη τη χώρα και τη θαυμάζω για ένα σωρό σπουδαία, όπως για παράδειγμα η νομιμοποίηση της ευθανασίας (αν και σκληρά Καθολικοί) αλλά και για ένα σωρό μικρότερα. Ολα δείχνουν παρουσία Κράτους. Αξιόπιστου, νοικοκυρεμένου. Που ενώ απλώθηκε σε αυτοκρατορία τεσσάρων ηπείρων εν τέλει, ως παλιά αρχόντισσα, εκουσίως παραδόθηκε στην απλότητα, στην ταπεινότητα μιας διακριτικής παρουσίας στη δυτική εσχατιά της Ευρώπης.

«Πάμε να προλάβουμε το ηλιοβασίλεμα» είπε και τρέξαμε. Εκατό, διακόσια μέτρα; Στη θέα κοντοστάθηκα αποσβολωμένη. Απέραντη παραλία, πούδρα η άμμος διάσπαρτη με κοχύλια και ο Ατλαντικός ωκεανός, απόλυτος στα μάτια μου. Μια φορά αν ακούσεις τον ήχο του, δεν θα τον ξεχάσεις στη ζωή σου όλη. Και κατέφθαναν κι άλλοι κι άλλοι. Μα, ήσυχα κατέφθαναν, αλήθεια σας το λέω, σαν για προσκύνημα. Κάπως ως τελετουργία. Και κάθονταν στην άμμο. Κοιτάζοντας όλοι προς το ίδιο σημείο. Οπως για παράσταση. Και σκόρπισε παντού ροζ και κίτρινο σε αποχρώσεις… Χρώματα, που το ένα κυλούσε ιμπρεσιονιστικά στο άλλο…

 

 

Και αργόσυρτα μας αποχαιρετούσε ο ήλιος, αποχαιρετώντας κι εμείς τη μέρα που ζήσαμε, που αξιωθήκαμε να ζήσουμε. Δεν είναι μικρό πράγμα! Και σήκωσε ο Αρης τη Βικτώρια στα χέρια και τη στριφογύριζε και ακούστηκε μόνο ένα κακαριστό γέλιο παιδιού. Και ανασκαλεύοντας σε δευτερόλεπτα αυτό που έζησα, σκέφτηκα «Τι πιο ωραίος τρόπος να κλείσει η μέρα των γενεθλίων μου!». Και με πλημμύρισε ευγνωμοσύνη. Βαθιά, βαθιά ευγνωμοσύνη.

Μέρες ευλογημένες στην Πορτογαλία. Να περπατάμε στα ξύλινα μονοπάτια της. Πότε να μας βγάζουν σε πολιτείες με σέρφερς. Στην Costa Vicentina, για παράδειγμα. Εκεί να σας έχω! Πουλμανάκια στη σειρά, που τα μετατρέπουν σε σπίτια απλώνοντας στρώματα στο εσωτερικό τους, μια ζωή πανέμορφα απλή, σχεδόν παιδικά απλή, με μόνη έγνοια όλων, το μεγάλο κύμα. Να βουίζει ο Ατλαντικός τους ήχους του και εκείνοι σαν τρελά πουλιά να ορμάνε να τον γλεντήσουν. Αλλες μέρες περιδιαβάζοντας στις ξύλινες εξέδρες του Αλβόρ. «Να φτάσετε ως τον φάρο» ήταν η διαταγή του και μάλιστα θα έπρεπε να του παρουσιάσουμε και ως αποδεικτικό φωτογραφία.

 

 

Πόσο γελάω με τον μεγάλο μας γιο! Και όντως φτάσαμε στον Φάρο… Από τη μία να αγναντεύεις το παραδοσιακό ψαροχώρι που διασώζεται και από την άλλη πλευρά μια άγρια κτισίματος πολιτεία. Οικοδομές που πουλιούνται πριν καν τελειώσουν. «Η Ευρώπη γερνάει», συνηθίζουν να ανησυχούν. Ποιο μέρος, όμως, ευρωπαϊκής γης επιλέγουν για να χαρούν τον τελευταίο κύκλο της ζωής τους ένα σωρό συνταξιούχοι; Η Πορτογαλία έχει την πρωτοκαθεδρία και τις υποδομές.

Κλείνω τα μάτια μου και φέρνω στη μνήμη μου σκηνές από το ταξίδι. Φέρνω και τους σημαντικούς μου όπως αφαιρετικά γράφουν στην ψυχή μου. Τα λακκάκια της Ρέας-Μαρίας, οι γκριμάτσες της Βικτώριας, τα πειράγματα του Αρη, η κοτσίδα της Μόνικας όταν περπατάει δυναμικά φουριόζα, το γέλιο της Αλζίρα, η τρυφεράδα του Αντόνιο όταν ταΐζει τις εγγονές του, οι διαπραγματεύσεις της Νέση με την Τόρη…

Κλείνω τις μνήμες με το ηλιοβασίλεμα. Ξανά και ξανά το ηλιοβασίλεμα, λες και δεν έχω δει άλλο. Τι ήταν αυτό που με σφράγισε; Το αδιατάραχτο. Το αδιάσπαστο της προσοχής-προσευχής. Τα κεφαλάκια στη σειρά, τόσων και τόσων άγνωστων μεταξύ τους ανθρώπων, που παρακολουθούσαν ευλαβικά τη Μεγάλη Παράσταση ενός Ηλιου που δύει στο στερέωμα ενός Ατλαντικού. Ούτε μια φωτογραφία! Ούτε μια φωτογραφία!..

ΥΓ. Θεέ μου, πόσες φωτογραφίες ξοδεύουμε για να μη ζούμε ηλιοβασιλέματα.