Τα λιμάνια μας

Tο πλοίο AQUA JEWEL επανειλημμένα καθυστέρησε να αναχωρήσει από τον Πειραιά και το Γύθειο, με τη δικαιολογία να καταλαγιάσει ο τοπικός δυτικός άνεμος που συχνά πλήττει την περιοχή γύρω από το Διακόφτι. Πρόσφατα πρυμνοδέτησε στο λιμάνι της Αγίας Πελαγίας, αλλάζοντας το λιμάνι προορισμού του.

Και στις δύο περιπτώσεις ταλαιπωρούνται οι επιβάτες. Για την περίπτωση των πολύωρων καθυστερήσεων δεν χρειάζεται να αναλύσουμε το θέμα.

Advertisement

Κατά την αλλαγή λιμανιού, ταλαιπωρούνται, κυρίως, αυτοί που πρόκειται να αναχωρήσουν. Δεν είναι δυνατόν να ειδοποιηθούν όλοι και κατά συνέπεια πάνε πρώτα στο Διακόφτι, που πληροφορούνται για την αλλαγή τού λιμανιού και ακολούθως αναχωρούν για την Αγία Πελαγία, διανύοντας επιπλέον τριάντα χιλιόμετρα. Ταλαιπωρούνται και όσοι πάνε στο πλοίο για να παραλάβουν συγγενείς και φίλους. Πραγματικό μπλέξιμο.

Αυτά τα γεγονότα μου έδωσαν αφορμή να ανατρέξω σε δύο σημειώματά μου, σ’ αυτήν την εφημερίδα, του 2014 με τίτλο: «Κουβεντιάζοντας με τον Καπετάνιο» και που είχαν την καλοσύνη να σχολιάσουν τα λιμάνια μας οι καπετάνιοι εκείνης της εποχής. Στο πρώτο έδωσε πληροφορίες ο καπετάνιος του πλοίου «ΜΥΡΤΙΔΙΩΤΙΣΣΑ» Σπύρος Θηραίος από την Αμοργό. Χρόνια ταξιδευτής στις πατρώες θάλασσες, που έμπειρος και σοφός, είχε έρθει στα δύσκολα νερά μας. Στο δεύτερο σημείωμα αποκάλυψε μυστικά ο καπετάνιος Παύλος Αλιφέρης, ο νέος τότε και δεξιοτέχνης κυβερνήτης τού πλοίου «ΠΟΡΦΥΡΟΥΣΣΑ».

Οι δύο αυτοί ειδικοί αποκάλυψαν πως η ακαταλληλότητα ενός τόπου για λιμάνι, εκτός των άλλων, κρίνεται και από τους εξής παράγοντες.

1^ος και σημαντικότερος: Να μην υπάρχει υψηλός κυματισμός εντός του λιμανιού. Αυτό επιτυγχάνεται όταν το στόμιο τού λιμανιού είναι στραμμένο προς τη στεριά, παράγον που εκπληρώνεται στο Διακόφτι.

 2^οςπολύ σημαντικός: Να μην πλήττεται από τοπικούς ανέμους. Αν ο άνεμος είναι γενικά ισχυρός, τότε απαγορεύεται ο απόπλους των πλοίων και δεν τίθεται θέμα. Το πρόβλημα εστιάζεται στους τοπικούς στεριανούς ισχυρούς ανέμους, που δεν ενοχλούν τη ναυσιπλοΐα, εφόσον δεν δημιουργούν κυματισμό στα πελάγη, δυσκολεύουν, όμως, τον ελλιμενισμό των πλοίων. Τέτοιοι άνεμοι πλήττουν λιμάνια που πάνω από αυτά υπάρχει ορεινός όγκος. Ο καπετάνιος Αλιφέρης εξηγεί: «Ο αέρας όταν περνά από πεδιάδα κρατά την ταχύτητά του σταθερή. Όταν, όμως, βρει στην πορεία του βουνό, τότε ο αγέρας που περνά από κει διατρέχει μεγαλύτερη απόσταση από αυτήν που περνούν οι διπλανές αέριες μάζες, γιατί αυτός, στον ίδιο χρόνο διαγράφει καμπύλη, αντί ευθεία. Έτσι αυξάνεται η ταχύτητά του αμέσως μετά το βουνό. Αυτό συμβαίνει με τους δυτικούς ανέμους στο Διακόφτι, που περνούν το βουνό της Αγίας Μόνης. Το ίδιο συμβαίνει με τον βοριά στη Νεάπολη, γιατί από πάνω της δεσπόζει ο Κάβο Μαλιάς. Όταν φυσά βοριάς, στη Νεάπολη κατεβαίνει με ταχύτητα 60 κόμβων, ενώ λίγο πιο πέρα, στην Πούντα που είναι πιο μακριά το βουνό, κατεβαίνει με ταχύτητα 40 κόμβων.  Όταν κόβει ταχύτητα το πλοίο για να δέσει, λόγω του όγκου του, το παρασύρει ο δυνατός άνεμος προς τα αβαθή. Το ίδιο συμβαίνει κι όταν λύνει, πριν μπουν οι μηχανές σε πλήρη λειτουργία».

3^ος σημαντικός: Το είδος τού βυθού. Ο καπετάνιος Σαντορινιός καταθέτει: «Στο Διακόφτι οι δυσκολίες παρουσιάζονται από τους ισχυρούς ανέμους που το προσβάλουν, εν συνδυασμό με την υφή του βυθού. Ο καλύτερος βυθός είναι ο λασπώδης και αμμώδης. Εκεί γαντζώνεται η άγκυρα,μα και αποσύρεται εύκολα. Στο Διακόφτι ο βυθός είναι πλακώδης, σέρνει η άγκυρα και παρασύρεται το πλοίο όταν φυσά άνεμος. Ο έξω απ’ το λιμάνι βυθός είναι καλός κι η άγκυρα «πιάνει», όμως, χρειάζεται μεγαλύτερο μήκος αλυσίδας και το πλοίο καθυστερεί να δέσει και να λύσει». Στο βιβλίο μου «ΠΟΤΑΜΟΣ – Ιστορία και εικόνες», στο κεφάλαιο:«Τα λιμάνια» γράφω σχετικά: Έχει διασωθεί και η εξής αφήγηση του Εμμανουήλ Μόρμορη, γιου του Ριζοσπάστη Βουλευτή της Ιονίου Βουλής, Γεωργίου Μόρμορη: «Ο McPhail συγκάλεσε τους προύχοντες του νησιού με θέμα «λιμάνι», απορρίπτοντας ο ίδιος το Διακόφτι, για την αβαθή θάλασσα και τον βραχώδη βυθό του». Υπενθυμίζω πω η Ιόνιος Βουλή είχε εγκρίνει την κατασκευή λιμανιού στο Διακόφτι, αγνοώντας τον προβλεπτή, αξιωματικό του Μηχανικού McPhail, πρωτοστάτη της κατασκευής των περίφημων γεφυριών των Κυθήρων.

Κατά συνέπεια οι λόγοι που ο καπετάνιος τού AQUA JEWEL αποφεύγει το Διακόφτι, στις περιπτώσεις που επικρατούν δυτικοί άνεμοι, είναι υπαρκτοί. Για την ηρεμία τού νησιού μας, μα και για να τους εξαλείψουμε, πρέπει να τους κατανοήσουμε. Αρκετές φορές έχουν προσαράξει πλοία στο Διακόφτι. Έχουμε, όμως και το «ΙΟΝΙΣ» που δεν έχανε δρομολόγια και δεν καθυστερούσε με τους δυτικούς ανέμους. Γεννάται το ερώτημα: Γιατί το AQUA JEWEL, πιο σύγχρονο πλοίο, πιθανόν και με πιο εξελιγμένα μέσα πλοήγησης, δυσκολεύεται περισσότερο από το «ΙΟΝΙΣ να προσεγγίζει στο Διακόφτι; Δεν μπορώ να υποθέσω άλλο λόγο από την έγνοια του καπετάνιου να μη διακινδυνεύσει την ασφάλεια των επιβατών και του πλοίου που του εμπιστεύτηκαν. Εκτιμώ πως ο λόγος που δυσκολεύει το πλοίο αυτό να προσεγγίσει σε σχέση με το «ΙΟΝΙΣ», είναι ο μεγαλύτερος όγκος του και επομένως οι μεγαλύτερες δυνάμεις που του ασκούν οι ριπές του ανέμου, τη στιγμή της προσέγγισης και του απόπλου, τότε που οι μηχανές δεν βρίσκονται σε δυναμική λειτουργία.

Το θέμα είναι καθαρά τεχνικό. Ο καπετάνιος Σ.Θηραίος, είχε προτείνει τρόπο βελτίωσης του λιμανιού: «…Πρέπει ο βραχώδης κυματοθραύστης να ενισχυθεί εσωτερικά με μόλο. Έτσι και η αποβάθρα τού λιμανιού θα επεκταθεί και το πλοίο θα πλαγιοδετεί και δεν θα παρασύρεται από τον δυτικό τοπικό άνεμο… το πλοίο θα παραμένει με ασφάλεια στο λιμάνι, ακόμα και με «απαγορευτικό». Η ενίσχυση με εσωτερικό μόλο θα καταστήσει τον βραχώδη κυματοθραύστη ανθεκτικότερο, γιατί υφίσταται σημαντικές βλάβες απ’ τον βοριά. Η αισθητική τού λιμανιού, δεν θα επηρεαστεί, μιας και ο εκ λίθων κυματοθραύστης μόνο προς τη μεριά του λιμανιού θα επενδυθεί με μόλο. Απαραίτητη θεωρείται και η τοποθέτηση στην αποβάθρα του λιμανιού «μπαλονιών», που θα διευκολύνουν την πρυμνοδέτηση και την πλαγιοδέτηση του πλοίου».

Επειδή ένα τέτοιο έργο στοιχίζει και προφανώς δεν πρόκειται να γίνει τα επόμενα πολλά χρόνια, ίσως από τους ειδικούς και κυρίως από τον καπετάνιο του AQUA JEWEL πρέπει να μελετηθεί άλλος τρόπος, πιο σύντομα εφαρμόσιμος. Παλιότερα είχα γράψει ότι θα πρέπει να έχουμε σε λειτουργική ετοιμότητα όλα τα λιμάνια μας, ακόμα και αυτός της Πλατιάς Άμμου. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί τι μπορεί να προκαλέσουν τα βίαια καιρικά φαινόμενα των ημερών μας. Οι εναλλακτικές λύσεις αποτελούν επιτακτική ανάγκη, γιατί η πραγματική απομόνωση του νησιού μας δεν θα επέλθει από την περιστασιακή αλλαγή λιμανιού προσέγγισης, αλλά από την παντελή αδυναμία προσέγγισης. Καιρός να σκεφτόμαστε και τη σύζευξη των πλέον κοντινών στεριών Κυθήρων – Πελοποννήσου, ένα σύντομο «πέρασμα», δηλαδή, τουλάχιστο για το καλοκαίρι.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 ΤΗΣ ΕΝΤΥΠΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ “ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ”