Περί ατομικής ευθύνης…

ΔΕΝ μπορούμε να καταλάβουμε ότι και οι απλούστερες έννοιες καταλήγουν να διαστρεβλώνονται με μεγάλη ευκολία στην εποχή της διαδικτυακής κυριαρχίας. Η έννοια της ατομικής ευθύνης ξεκινά από την εποχή της οργάνωσης των κοινωνιών σε κοινωνίες με νόμους και αρχές. Η έννοια δεν θα ήταν δυνατόν να διατυπωθεί πριν από την διατύπωση των νόμων που πρέπει να διέπουν την κοινωνική οργάνωση με πρωτοπόρους τους Λυκούργο, Σόλωνα και Χαμουραμπί.

Πώς καταφέραμε σήμερα, μετά από 2.500 χρόνια να συζητάμε τι είναι αυτό το «φρούτο» που έχει μπει στην καθημερινότητά μας για τα καλά; Ασφαλώς αυτό το έφερε στις συζητήσεις η ευθύνη καθενός από μας πάνω στο θέμα της πανδημίας και στην ευθύνη μας να προστατεύσουμε τόσο τη δική μας ζωή, όσο και των συνανθρώπων μας.

Advertisement

Δεν έχουμε σκοπό να προχωρήσουμε σε φιλοσοφική ανάλυση του θέματος, καθώς είναι απλούστατο και κατανοητό ακόμη και στους αποφοίτους Δημοτικού. Η αυστηρή εφαρμογή κάθε περιοριστικής διατάξεως προϋποθέτει, για μεν τις δημοκρατίες την αποδοχή, για δε τα αυταρχικά καθεστώτα την επιβολή. Και η τελευταία όμως δεν απέχει από κάποιου είδους αποδοχή σε μεγάλα στρώματα των κοινωνιών. Παράδειγμα πρόσφατο η ναζιστική Γερμανία.

Τώρα στα καθ’ ημάς. Τα πρόσφατα μέτρα προστασίας από την επιδημία είναι βέβαιο ότι δεν μπορούν να τηρηθούν μόνο με την αστυνομία. Χρειάζονται πειθώ. Και σε αυτήν καταφεύγουν τα οργανωμένα κράτη αναθέτοντας την ενημέρωση σε ομάδες καταξιωμένων επιστημόνων. Αν η πλειοψηφία απορρίψει τα όποια μέτρα αυτά δεν εφαρμόζονται. Στις σύγχρονες δημοκρατίες απλά αλλάζουν οι κυβερνήσεις. Όμως, μέχρι τώρα, οι πλειοψηφίες πειθαρχούν. Αρκεί αυτό; Ασφαλώς. Οι μειοψηφίες δεν μπορούν να διακινδυνεύουν εν προκειμένω την υγειονομική ασφάλεια του συνόλου προς χάριν μία ιδεοληψίας. Και τι γίνεται με τους αμφισβητίες; Η πλειοψηφία τους προσπερνά, όσο δεν θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Μετά αναλαμβάνει ο …μπόγιας. Απλά πράγματα.

Δυστυχώς, στην εποχή της παντοδυναμίας του διαδικτύου γιγαντώνονται και οι φωνές των ελαχίστων, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Αποκτούν κοινό και ζητούν την επιβολή των απόψεών τους επικαλούμενοι διάφορες θεωρίες, συνήθως αναλόγου σοβαρότητος με τους ίδιους. Τι γίνεται όμως όταν η κρατική εξουσία τους ανέχεται; Τι κάνουν οι σοβαροί άνθρωποι που δεν θέλουν να αναθέσουν την υγεία και τη ζωή τους στις …ξεματιάστρες και στους «ψεκασμένους»; Εκεί που το πράγμα γίνεται πιο επικίνδυνο είναι όταν ταγοί της κοινωνίας συμπράττουν και διαδίδουν ανάλογες ιδέες. Δεν αντιμετωπίζονται το ίδιο ιερείς και αρχιερείς. Γιατί; Δεν πρέπει να σέβονται τους ίδιους νόμους; Πρέπει, αλλά καθοδηγούν ένα πλήθος με όμοιες δοξασίες και οι πολιτικές ηγεσίες πάντα φοβούνται τέτοιου είδους αντιπαραθέσεις. Έτσι, προστίθενται μερικά αξιοπρόσεκτα ποσοστά στα ήδη βεβαρημένα συστήματα υγείας και μερικοί ακόμη φίλοι, γνωστοί ή απλά συνάνθρωποι αναχωρούν για τας αιωνίους μονάς!

ΣΤΑ Κύθηρα τώρα. Όπως και σε πολλά μέρη, την αναγκαία ενημέρωση των υγειονομικών αρχών υποκαθιστά υπογείως μεν εμφανώς δε η ενημέρωση από ιερείς. Χωρίς παρεξήγηση. Οι ιερείς και οι αρχιερείς μπορεί να είναι αυθεντίες στα θεολογικά θέματα όμως δεν μπορεί να έχουν γνώμη στα θέματα υγείας εκτός αν είναι και γιατροί. Έχουν δε απόλυτη ευθύνη, όταν, από λόγους αγνοίας προφανώς, προχωρούν σε παραπληροφόρηση πάνω σε θέματα που δεν γνωρίζουν. Αυτό είναι επικίνδυνο, ειδικά όταν ακολουθούν άνθρωποι που δεν μπορούν ή αρνούνται να έχουν ορθή πληροφόρηση. Θα σεβαστούμε απόλυτα την προσήλωση στην πίστη. Αυτό όμως δεν δικαιολογεί ότι αυτή μπορεί να οδηγήσει σε κίνδυνο για υγεία και, συνακόλουθα, ζωή. Μπορούμε να πούμε εν προκειμένω ότι όλα έχουν σχέση με τη γνώση κάποιου πάνω σε ένα θέμα. Ή, για να το διατυπώσουμε διαφορετικά, αντιγράφοντας τον κ. Μανδραβέλη :
«Ξέρουμε ότι η εξήγηση που δίνει κάποιος στα φαινόμενα εξαρτάται από το επίπεδο των γνώσεων που έχει. Όπως οι Αρχαίοι Έλληνες δεν ήξεραν τον ηλεκτρισμό, αλλά κάπως έπρεπε να εξηγήσουν τους κεραυνούς, έτσι και οι σύγχρονοι που δεν έμαθαν στο σχολείο βιολογία κάπως πρέπει να εξηγήσουν την ασθένεια και τα εμβόλια».

Ποίος μπορεί να αντικαταστήσει αυτή την έλλειψη γνώσης π.χ. σε ένα τόπο, όπως ο δικός μας; Μόνον αυτός που την διαθέτει. Ο μικρός μας τόπος έχει την τύχη να διαθέτει πλειάδα εκλεκτών πανεπιστημιακών, μερικοί από τους οποίους διάσημοι γιατροί, άρα οι απολύτως ενδεδειγμένοι να καθοδηγήσουν ένα κομμάτι της κοινωνίας, με υπεύθυνη ενημέρωση. Δυστυχώς, μέχρι σήμερα, έχουμε ακούσει πολλούς, όλους αναρμόδιους. Να ξεκινήσουμε από τη «φάρα» μας. Δημοσιογράφοι και «δημοσιογράφοι» ενημερώνουν χωρίς να έχουν ενημερωθεί. Τους ακολουθούν διάφορες ειδικότητες, παντελώς ασχέτων, με αποτέλεσμα να πάρουν την σκυτάλη οι ιερείς, που επίσης δεν έχουν τις απαιτούμενες γνώσεις. Έχουν όμως «στρατό» πίσω τους, άρα μεγαλύτερη ευθύνη. Και τώρα, μαζί με την αδικαιολόγητη σιωπή των ειδικών, έχουμε και την υπερδραστηριότητα των μη ειδικών. Έτσι η ενημέρωση γίνεται επικίνδυνο σπορ. Δυστυχώς, αν η κατάσταση αυτή συνεχιστεί ή αν επανέλθει αργότερα το κακό, ο κόσμος, έκων-άκων, με μεγάλη ευθύνη κάθε βαθμίδας υπευθύνων, θα μείνει τυφλός ή με στρεβλή καθοδήγηση. Και δυστυχέστερα, αυτοί, οι οποίοι είναι φύσει και θέσει ταγοί της κοινωνίας, εν προκειμένω δε στην περίπτωση της πανδημίας, οι γιατροί μας, δεν θα είναι άμοιροι σχολιασμού ότι δεν έκαναν αυτό για το οποίο ήταν οι μόνοι αρμόδιοι να κάνουν. Δηλαδή να μιλήσουν. Τα είπαμε και αμαρτίαν …έχουμε. Φταίμε όλοι μας!

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΦΕΒΡΟΥΑΡΊΟΥ 2021 ΤΗΣ ΕΝΤΥΠΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ «ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ»