Ο νέος «πόλεμος του νερού» στη Μέση Ανατολή

Σε μια περιοχή όπως η Μέση Ανατολή, η οποία υποφέρει από ξηρασία και λειψυδρία, οι επιθέσεις που φέρεται να πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία 24ωρα σε μονάδες αφαλάτωσης στο Μπαχρέιν και το Ιράν αποτελούν, σύμφωνα με τους αναλυτές, ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο με τρομακτικές προεκτάσεις.

Οπως εξήγησε ο Γιώργος Τζογόπουλος, ερευνητής στο Ελληνικό Ιδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής και διδάσκων Διεθνών Σχέσεων στο Δημοκρίτειο Πανεπίστημιο, παρότι οι διαμάχες και οι συγκρούσεις για το νερό είναι πανάρχαιο φαινόμενο, στον πόλεμο που μαίνεται παρατηρείται για πρώτη φορά η χρήση ασύμμετρης απειλής με στόχο την επιδείνωση του φαινομένου της λειψυδρίας. «Είναι οξύμωρο: οι χώρες αυτές έχουν πετρέλαιο, αλλά δεν έχουν νερό», επισήμανε ο ερευνητής.

 

«Τα χτυπήματα που άλλοτε βλέπαμε στην ενέργεια, τώρα, τα βλέπουμε στο νερό»

Στο ίδιο κλίμα, ο Γιώργος Μπούστρας,καθηγητής Εκτίμησης Κινδύνου και διευθυντής του Κέντρου Επιστημών Κινδύνου και Αποφάσεων στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, εκτίμησε πως είναι η πρώτη φορά που σε πόλεμο δίνεται τόση έμφαση στο να πληγούν κρίσιμες υποδομές, και ειδικά το νερό. «Τα χτυπήματα που άλλοτε βλέπαμε στην ενέργεια, τώρα, τα βλέπουμε στο νερό. Ισως είδαμε ξανά ανάλογης έντασης εκδικητικά χτυπήματα όταν ο Σαντάμ Χουσεϊν είχε επιτεθεί σε πετρελαιοπηγές στο Κουβέιτ. Το έκανε για να αφήσει καμένη γη».

Οι επιθέσεις που προηγήθηκαν έχουν μεγάλη σημασία δεδομένου ότι η περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής αποτελεί τη φτωχότερη σε νερό παγκοσμίως και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό πλέον από τις αφαλατώσεις. Αναλυτικά, σύμφωνα με έκθεση του Γαλλικού Ινστιτούτου Διεθνών Σπουδών, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το 42% του πόσιμου νερού προέρχεται από μονάδες αφαλάτωσης, στο Κουβέιτ το 90%, στο Ομάν το 86% και στη Σαουδική Αραβία το 70%. Οι συγγραφείς της έκθεσης μάλιστα εκτιμούν πως λόγω του φαινομένου της λειψυδρίας, η δυναμικότητα των εργοστασίων αφαλάτωσης στις χώρες της Μέσης Ανατολής αναμένεται σχεδόν να διπλασιαστεί μέχρι το 2030.

 

Πολλαπλές προεκτάσεις

Οι αναλυτές επισημαίνουν πως παρότι δεν μπορεί να γίνει γνωστό με ακρίβεια το μέγεθος της ζημιάς που έχει προκληθεί στις μονάδες αφαλάτωσης που επλήγησαν, οι προεκτάσεις των χτυπημάτων είναι πολλαπλές και σημαντικές.

«Στην παραγωγή ενέργειας μπορούν να βρεθούν εναλλακτικές λύσεις. Στην περίπτωση του νερού όμως δεν υπάρχει plan B. Το νερό αποτελεί βασική ανάγκη του ανθρώπου. Οι επιπτώσεις ενός τέτοιου χτυπήματος δεν είναι μόνο πρακτικές, αλλά και ψυχολογικές για τον λαό που τις υφίσταται», υπογράμμισε ο κ. Μπούστρας.

«Οι επιθέσεις που έχουν αντίκτυπο στο νερό, εκτός του πρακτικού προβλήματος που δημιουργούν, μπορεί να ανοίξουν και έναν καινούργιο κύκλο εσωτερικών συγκρούσεων. Πλέον βλέπουμε ότι οι μελλοντικές συγκρούσεις θα συνδέονται άμεσα με την κλιματική αλλαγή και τη λειψυδρία», σημείωσε στην ίδια λογική ο κ. Τζογόπουλος.

 

Ελλιπής προστασία

Εκθεση της CIA ήδη από το 2010 είχε προειδοποιήσει πως επιθέσεις σε εγκαταστάσεις αφαλάτωσης θα μπορούσαν να προκαλέσουν εθνικές κρίσεις σε αρκετά κράτη του Κόλπου και ότι παρατεταμένες διακοπές θα μπορούσαν να διαρκέσουν μήνες εάν καταστρεφόταν κρίσιμος εξοπλισμός.

Ωστόσο, όπως εκτιμά ο κ. Μπούστρας, δεν διαφαίνεται οι εγκαταστάσεις αυτές να προστατεύονταν κάπως απέναντι τόσο σε επιθέσεις, όπως αυτές που προηγήθηκαν, όσο και σε κυβερνοεπιθέσεις. Οπως επισήμανε, η ασφάλεια τέτοιων υποδομών θα απασχολήσει το επόμενο διάστημα πολύ έντονα τόσο τις χώρες της Μέσης Ανατολής όσο και την Ευρώπη, η οποία έχει ήδη ένα πλαίσιο που ορίζει τις δικλίδες ασφαλείας για κρίσιμες οντότητες που αφορούν μεταξύ άλλων την ενέργεια και το νερό.