Advertisement
Είχα πρόσφατα την ευκαιρία να συμμετάσχω σε ένα εκπαιδευτικό ταξίδι στην περιοχή Appenino Tosco Emiliano της Ιταλίας, μια ορεινή περιοχή ανάμεσα σε Μπολόνια, Πάρμα και Λα Σπέτσια. Οργανώθηκε από το Δίκτυο Νήσων Αττικής στα πλαίσια του προγράμματος που υλοποιεί ως εταίρος, σε σχήμα συνεργασίας με συντονίστρια την Αναπτυξιακή Πάρνωνα, με θέμα “Η αξία του Αποθέματος Βιόσφαιρας στην τοπική κοινότητα”.
Τι είναι το Απόθεμα Βιόσφαιρας(ΑΒ);
Advertisement
Τα ΑΒ της UNESCO συνιστούν πρότυπες περιοχές όπου εναρμονίζεται η προστασία και η διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος με την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη των τοπικών κοινοτήτων. Η έννοια του όρου ΑΒ που θεσπίστηκε το 1972 συμπληρώνεται από την έννοια της Βιώσιμης Ανάπτυξης που θεσπίστηκε το 1992.
Ποιες είναι οι Λειτουργίες που χαρακτηρίζουν τις περιοχές ΑΒ;
-Συνεισφορά στην διατήρηση των φυσικών τοπίων και οικοσυστημάτων της γενετικής βιοποικιλότητας
-Προώθηση της οικονομικής και ανθρωπογενούς ανάπτυξης, ώστε να είναι κοινωνικοοικονομικά και οικολογικά αειφορική
-Παροχή υπηρεσιών, υλικοτεχνική υποστήριξη, υποστήριξη έργων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, κατάρτισης και έρευνας.
Τι μπορούμε να αντλήσουμε από τα στοιχεία αυτά για τα νησιά μας τα Κύθηρα και τα Αντικύθηρα;
Κάθε τόπος διατηρεί τη δική του ταυτότητα αφενός λόγω του ιδιαίτερου φυσικού περιβάλλοντος και της ιστορικής διαδρομής του και αφετέρου λόγω του διαφορετικού βαθμού επίδρασης του οικιστικού όγκου. Τα νησιά μας διαθέτουν ιδιαίτερα γεωμορφολογικά στοιχεία, ήπια ορεινότητα, μεγάλη ποικιλία ειδών βλάστησης, ποικιλία πανίδας, παραδοσιακά μονοπάτια, σπήλαια και φαράγγια.
Πολλά από αυτά έχουν επηρεαστεί από την ανθρώπινη παρουσία – η οποία επιβεβαιώνεται από την νεολιθική εποχή – με συνέπεια να αποκτήσουν ημιφυσικό χαρακτήρα. Αποτελούν δηλαδή τόπους όπου η συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης έχει εμποδίσει την διαμόρφωση τελικών οικοσυστημάτων. Οι πρακτικές που εφαρμόζονται σε περιοχές ΑΒ, και θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν και στα νησιά μας, συμβάλουν στην:
-Αξιοποίηση και διαχείριση της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς;
-Ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού που διαφοροποιούν το περιεχόμενο των τουριστικών προϊόντων και αυξάνουν την προστιθέμενη αξία των τουριστικών υπηρεσιών, την επισκεψιμότητα και την τουριστική κίνηση της περιοχής;
-Μείωση της εποχικότητας του τουρισμού και στην προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων για δραστηριότητες που σχετίζονται με τον τουρισμό;
-Ενίσχυση της πολιτιστικής ανάπτυξης σε τοπικό επίπεδο, καθώς και την προσέλκυση και συμμετοχή του πληθυσμού και των επισκεπτών σε πολιτιστικές δραστηριότητες, αποτελώντας πυρήνα τουριστικής ανάπτυξης;
-Αειφόρο ανάπτυξη του τουρισμού που σέβεται την φέρουσα ικανότητα φυσικών και κοινωνικών συστημάτων;
– Προώθηση της επιστημονικής έρευνας που μπορεί να αφορά στην βιοποικιλότητα, στα αρχαιολογικά και πολιτιστικά μνημεία, στις παραγωγικές δυνατότητες της ανάπτυξης και διαχείρησης των φυσικών πόρων, στην κλιματική αλλαγή, στην εκπαίδευση και κατάρτιση για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη;
-Αξιοποίηση και ανάδειξη των πολιτιστικών πόρων με νέα μέσα και σεβασμό στην τοπική μοναδικότητα;
-Καθορισμό πολιτικών με στόχο την ενδυνάμωση του μόνιμου πληθυσμού;
-Ενίσχυση και προβολή της ταυτότητας και ιδιαιτερότητας της τοπικής κοινωνίας.
Ως επίλογο σε αυτό το σύντομο σημείωμα, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι στην επιτυχία των Ιταλών να εντάξουν την περιοχή τους στα ΑΒ, βάσει των κριτηρίων της UNESCO, βασικός παράγων ήταν η σύμπνοια, η αλληλεγγύη, και η συνεργασία των φορέων με την τοπική κοινωνία.
*O Γ. Π. Κασιμάτης είναι πρόεδρος του Κυθηραϊκού Ιδρύματος Πολιτισμού και Ανάπτυξης
Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Μαΐου 2025
Kythira Online
