Από το Ιστορικό Αρχείο Κυθήρων “Εκεί όπου ηθέλησεν η χάρις της…”

Μετά την σύντομη Ρωσοτουρκική κατάκτηση των Κυθήρων, στο νησί επικράτησε αναρχία για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα και οι κάτοικοι των χωριών, το Φεβρουάριο του 1799, μετέφεραν την έδρα της εξουσίας τους στο Μυλοπόταμο, που τότε ήταν ένα πολυάνθρωπο και με ισχυρή οικονομία χωριό.

Στις 23 Απριλίου 1800, σύμφωνα με έγγραφο που υπάρχει στο Ιστορικό Αρχείο Κυθήρων, δύο ιερείς ως εκπρόσωποι των τεσσάρων Διστρέτων (διαμερισμάτων του νησιού), ο Εμμανουήλ Πρινέας και ο Θεόδωρος Καρύδης, απευθύνονται στις Ρωσοτουρκικές Αρχές και ζητούν ” η θαυματόβρυτος” εικόνα της Μυρτιδιώτισσας να μεταφερθεί από το ναό του Φρουρίου στη Μονή της, στα Μυρτίδια. Χαρακτηριστικά αναφέρουν : ” εκεί όπου ηθέλησε η χάρις της και εδιάλεξεν δια κατοικητήριον της εξαρχής πρέπει να κατοικά στο εξής “. Άλλωστε, λέγουν οι ιερείς, ότι αφού μας προστατεύουν “τα κραταιώτατα βασίλεια” (Ρώσοι και Τούρκοι) ουσιαστικά εξέλιπεν και ο λόγος φύλαξης της εικόνας στον ναό του Φρουρίου και κακώς “σώζεται και πολιτεύεται η εξουσία της τάξης” των Βενετών, οι οποίοι , ας σημειωθεί, είχαν εκμεταλλευτεί τα θρησκευτικά σύμβολα των Κυθήρων και είχαν συνδέσει το γόητρο της κυριαρχίας τους με την τοπική λατρεία.

Advertisement

* Φαίνεται, λοιπόν, ότι η μεταφορά της εικόνας από τον καθολικό ναό του Φρουρίου στο μοναστήρι της ήταν αιτία φιλονικίας, η οποία θα έπρεπε “να παυσι” σύμφωνα με τους συντάκτες του εγγράφου. Από τη μια πλευρά οι κάτοικοι των χωριών ήθελαν την εικόνα της Πολιούχου στον τόπο της ευρέσεώς της και από την άλλη οι παλαιοί ευγενείς, που διέμεναν στη Χώρα και που διατηρούσαν κάποια από τα παλαιά τους προνόμια, ήθελαν την εικόνα στο ναό του Φρουρίου.

Η εικόνα τελικά επέστρεψε στα Μυρτίδια 42 χρόνια μετά και τότε καθιερώθηκε η λιτάνευσή της την Κυριακή της Ορθοδοξίας.

* Βλ. Χρύσα Μαλτέζου. Τα Κύθηρα τον καιρό που κυριαρχούσαν οι Βενετοί, σελ.115-128. Βενετία 2008.

Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Μαΐου 2025