«Άγνωστοι» φυσικοί θησαυροί: οι υγρότοποι των Κυθήρων

την Ιούλ 21, 2015 1,884

Το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο (MedINA) ολοκλήρωσε με επιτυχία την απογραφή και τεκμηρίωση τεσσάρων σημαντικών υγροτοπικών οικοσυστημάτων στα Κύθηρα.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις δύο κύριες εθνικές απογραφές υγροτόπων, τα Κύθηρα δεν μελετήθηκαν, η επιστημονική ομάδα του MedINA προχώρησε στηνολοκληρωμένη καταγραφή των υγροτόπων, η οποία αποτέλεσε μέρος της γενικότερης ταχείαςκαταγραφήςτου φυσικού περιβάλλοντοςτου νησιού. Στο πλαίσιο των εργασιών αυτών, εντοπίστηκαν και καταγράφηκαν τέσσεριςυγροτοπικές περιοχές, στις θέσεις Παραλία Κακιάς Λαγκάδας, Λίμνη Παλαιόπολης, Άγιος Νικόλαος και Σκαφίδι, που στη συνέχεια εντάχθηκαν και στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων τουWWF Ελλάδος «Υγροτόπιο νήσων».

Όπως σε όλα τα νησιά της Μεσογείου, έτσι και στα Κύθηρα, κάθε χερσαίο σώμα νερού, ανεξαρτήτως μεγέθους, αποτελεί έναν σημαντικό τόπο για τη βιοποικιλότητα, αλλά και για πολλές από τις ανθρώπινες δραστηριότητες που αναπτύσσονται γύρω από αυτό. Παρότι τα Κύθηρα δεν έχουν σημαντικούς, από άποψη μεγέθους, υγρότοπους, περιλαμβάνουν ωστόσο χερσαίες περιοχές όπου το νερό παίζει σημαντικό ρόλο στη μορφή και στα χαρακτηριστικά τους αλλά και στις γύρω δραστηριότητες και χρήσεις.Επιπρόσθετα, οι τέσσερεις υγρότοποι του νησιού έχουν σημαντικότατες αξίες για τον άνθρωπο αφού, μεταξύ άλλων, προσφέρουν αντιπλημμυρική προστασία, τροφοδοτούν και ενισχύουν με τις αποθέσεις τους τις αγροτικές γαίες και τις όμορφες παραλίες που υπάρχουν γύρω και μπροστά από αυτούς, λειτουργούν ως φράγματα ανάσχεσης της εισροής θαλασσινού νερού στους υδροφορείς, ενώ παράλληλα προσφέρουν αισθητικές αξίες, οι οποίες ενισχύουν, τόσο την ευημερία των κατοίκων, όσο και το γενικότερο τουριστικό προϊόν του νησιού.

Όσον αφορά την πανίδα και ειδικότερα την ορνιθοπανίδα και λαμβάνοντας υπόψη ότι τα Κύθηρα αποτελούν ενδιάμεσο σταθμό ξεκούρασης και τροφής πολλών μεταναστευτικών πουλιών, η απογραφή και η προστασία κάθε σώματος νερού είναι ιδιαίτερης σημασίας.

Η έκταση των υγροτόπων των Κυθήρων κυμαίνεται από 1,7 ως 45 στρέμματα, ενώ συνολικά καταλαμβάνουν έκταση 58 στρεμμάτων, δηλαδή μόλις το 0,02% της συνολικής έκτασης του νησιού, που είναι 277,28 χλμ². Με εξαίρεση τον υγρότοπο Εκβολή Σκαφίδι (KTH004), ο οποίος έχει υποστεί κάποιες αλλοιώσεις, όλοι οι υπόλοιποι βρίσκονται σε καλή κατάσταση με το αρχικό φυσικό περιβάλλον/τοπίο να είναι σχεδόν αδιατάραχτο. Οι υγρότοποι των Κυθήρων πληρούν τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 13, παρ. 3 του Ν. 3937/2011 (διατήρηση της βιοποικιλότητας) και άρα προστατεύονται από αυτόν. Επιπρόσθετα, οι υγρότοποι Λίμνη Κακιάς Λαγκάδας (ΚΤΗ001) και Εκβολή Αγίου Νικολάου (ΚΤΗ003) βρίσκονται εντός των ορίων της Ζώνης Ειδικής Προστασίας GR3000013 (Κύθηρα και γύρω νησίδες), ενώ ο πρώτος βρίσκεται και εντός των ορίων του μοναδικού Καταφύγιου Άγριας Ζωής στο νησί (κωδικός: Κ924) αλλά και εντός περιοχής χαρακτηρισμένης ως Τοπίο Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ) (κωδικός: AT1011005).

Η εργασία απογραφής των τεσσάρων υγροτοπικών οικοσυστημάτων καθώς και η συνολική έκθεση για το φυσικό περιβάλλον του νησιού, πραγματοποιήθηκαν ως μέρος του προγράμματος του MedINAγια τα Κύθηρα. Παράλληλα, στο ίδιο πλαίσιο ολοκληρώθηκε και μια έκθεση για το πολιτιστικό περιβάλλον του νησιού – οι δυο αυτές εκθέσεις είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του MedINA www.med-ina.org.